പൂജാരി
അധ്യായം 1 — ആ രാത്രി
രാത്രി പതിനൊന്ന് മണി കഴിഞ്ഞിരുന്നു.
നഗരത്തിലെ പ്രധാന റോഡിലൂടെ ഒരു കറുത്ത കാർ അമിതവേഗത്തിൽ പാഞ്ഞുപോയി. റോഡിൽ മഴ പെയ്തുകൊണ്ടിരുന്നു. കാറിന്റെ ഹെഡ്ലൈറ്റുകൾക്ക് മുന്നിൽ മഴത്തുള്ളികൾ വെള്ളിനൂലുകൾ പോലെ തെളിഞ്ഞു.
കാർ ഓടിച്ചിരുന്നത് രഘു.
അവന്റെ അരികിൽ മനു.
പിന്നിലെ സീറ്റിൽ ഒരു ചെറിയ ഇരുമ്പുപെട്ടി.
"വേഗം കുറയ്ക്കരുത്!" മനു അലറി.
"പോലീസ് നമ്മളെ കണ്ടാൽ എന്ത് ചെയ്യും?"
"അവർ നമ്മളെ കാണുന്നതിന് മുമ്പ് ഗ്രാമത്തിലെത്തണം."
രഘു റിയർവ്യൂ മിററിലേക്ക് നോക്കി.
ദൂരത്ത് നീലയും ചുവപ്പും നിറത്തിലുള്ള പോലീസ് ലൈറ്റുകൾ.
അവരുടെ മോഷണം സാധാരണ മോഷണമല്ലായിരുന്നു.
നഗരത്തിലെ ഒരു പഴയ സ്വകാര്യ മ്യൂസിയത്തിൽ നിന്ന് വിലപിടിപ്പുള്ള ഒരു പുരാവസ്തുവും അതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട രേഖകളും അവർ മോഷ്ടിച്ചിരുന്നു.
പക്ഷേ ആ പെട്ടിക്കുള്ളിൽ എന്താണെന്ന് രഘുവിന് പോലും പൂർണ്ണമായി അറിയില്ലായിരുന്നു.
അവൻ വെറും പണത്തിനുവേണ്ടിയാണ് മനുവിനൊപ്പം പോയത്.
പക്ഷേ മോഷണത്തിന് ശേഷം മനുവിന്റെ പെരുമാറ്റത്തിൽ എന്തോ മാറ്റമുണ്ടായിരുന്നു.
"ഈ പെട്ടി എവിടെയും തുറക്കരുത്," മനു പറഞ്ഞിരുന്നു.
"എന്തുകൊണ്ട്?"
"അത് നിനക്ക് അറിയേണ്ട കാര്യമില്ല."
കാർ പെട്ടെന്ന് ഒരു വളവിലേക്ക് തിരിഞ്ഞു.
മുന്നിൽ ഒരു ചെറിയ പാലം.
അതിന് അപ്പുറം കാടിനുള്ളിലൂടെ പോകുന്ന പഴയ റോഡ്.
രഘു കാർ അതിലേക്ക് തിരിച്ചു.
അൽപ്പസമയത്തിനകം നഗരത്തിന്റെ വെളിച്ചങ്ങൾ അപ്രത്യക്ഷമായി.
മഴ കൂടുതൽ ശക്തമായി.
അപ്പോൾ കാർ ഒരു വലിയ കുഴിയിൽ വീണു.
ടയർ പൊട്ടി.
"ഇനി എന്ത് ചെയ്യും?" രഘു ചോദിച്ചു.
മനു പെട്ടി എടുത്തു.
"നീ ഇവിടെ തന്നെ ഇരിക്ക്. ഞാൻ സഹായം കൊണ്ടുവരാം."
അവൻ ഇരുട്ടിലേക്ക് ഓടി.
രഘു കുറച്ചുനേരം കാത്തിരുന്നു.
പിന്നെ ദൂരത്ത് വീണ്ടും പോലീസ് വാഹനത്തിന്റെ ശബ്ദം കേട്ടു.
അവൻ കാറിൽ നിന്ന് ഇറങ്ങി.
മനുവിനെ വിളിച്ചു.
മറുപടി ഇല്ല.
രഘു പെട്ടി എടുത്ത് കാട്ടിലേക്ക് ഓടി.
അവന് അറിയില്ലായിരുന്നു—
ആ ഓട്ടം അവന്റെ ജീവിതത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ വഴിത്തിരിവാകുമെന്ന്.
---
അധ്യായം 2 — ചെമ്പനാട്
പുലർച്ചെ.
കാടിന്റെ നടുവിലൂടെ നടന്നെത്തിയ രഘു ഒടുവിൽ ഒരു ചെറിയ ഗ്രാമത്തിലെത്തി.
ഗ്രാമത്തിന്റെ പേര് ചെമ്പനാട്.
പഴയ വീടുകൾ.
പച്ചപ്പാർന്ന വയലുകൾ.
കുന്നുകൾക്കിടയിൽ ഒളിഞ്ഞുകിടക്കുന്ന ഒരു ചെറിയ ക്ഷേത്രം.
ക്ഷേത്രത്തിന്റെ മുന്നിലെ ആൽമരത്തിന് കീഴിൽ രഘു തളർന്ന് ഇരുന്നു.
അവന്റെ വസ്ത്രങ്ങൾ ചെളിയിൽ മുങ്ങിയിരുന്നു.
മുഖത്ത് ചെറിയ മുറിവുകൾ.
അവൻ കണ്ണുകൾ അടച്ചു.
അപ്പോൾ ക്ഷേത്രത്തിലെ മണി മുഴങ്ങി.
ആ ശബ്ദം കേട്ട് കുറച്ച് ഗ്രാമവാസികൾ പുറത്തേക്ക് വന്നു.
അവരിൽ പ്രായമായ ഒരാൾ ഉണ്ടായിരുന്നു.
നാരായണൻ നായർ.
അദ്ദേഹം രഘുവിനെ നോക്കി.
"നിങ്ങളാണോ പുതിയ പൂജാരി?"
രഘു കണ്ണുതുറന്നു.
"എന്ത്?"
"പുതിയ പൂജാരി. നിങ്ങൾ വരുമെന്ന് ഇന്നലെ വിവരം കിട്ടിയിരുന്നു."
രഘു ഒന്നും മനസ്സിലാക്കിയില്ല.
അവൻ സത്യം പറയാൻ വായ തുറന്നു.
അപ്പോഴാണ് ദൂരത്ത് പോലീസ് ജീപ്പിന്റെ ശബ്ദം കേട്ടത്.
രഘു നിശബ്ദനായി.
നാരായണൻ നായർ വീണ്ടും ചോദിച്ചു.
"പേര് എന്താണ്, സ്വാമീ?"
ഒരു നിമിഷം.
"രാമദാസ്."
അവൻ കള്ളപ്പേര് പറഞ്ഞു.
അന്ന് മുതൽ രഘു ഗ്രാമത്തിൽ രാമദാസ് സ്വാമിയായി.
---
അധ്യായം 3 — പുതിയ പൂജാരി
ക്ഷേത്രത്തിൽ മാസങ്ങളായി പൂജാരി ഉണ്ടായിരുന്നില്ല.
പഴയ പൂജാരി മരിച്ചതിന് ശേഷം ക്ഷേത്രം അടഞ്ഞുകിടക്കുകയായിരുന്നു.
അതുകൊണ്ട് പുതിയ പൂജാരി വന്നെന്ന വാർത്ത ഗ്രാമത്തിൽ സന്തോഷമുണ്ടാക്കി.
രഘുവിന് മന്ത്രങ്ങളൊന്നും അറിയില്ലായിരുന്നു.
പൂജയുടെ ക്രമവും അറിയില്ല.
പക്ഷേ ഭാഗ്യം അവന്റെ കൂടെയായിരുന്നു.
ആദ്യ ദിവസം തന്നെ ഒരു വയോധിക സ്ത്രീ അവന്റെ അടുത്തെത്തി.
"സ്വാമീ, എന്റെ മകൻ ദിവസങ്ങളായി അസുഖത്തിലാണ്."
രഘു അവളെ നോക്കി.
"ഡോക്ടറെ കാണിച്ചോ?"
"പണം ഇല്ല."
രഘു കുറച്ചുനേരം നിശബ്ദനായി.
അവൻ തന്റെ പോക്കറ്റിൽ ഉണ്ടായിരുന്ന പണം അവൾക്ക് നൽകി.
"ആശുപത്രിയിൽ കൊണ്ടുപോകൂ."
അവൾ കരഞ്ഞുകൊണ്ട് അവന്റെ കാലിൽ തൊടാൻ ശ്രമിച്ചു.
രഘു പെട്ടെന്ന് പിന്നോട്ട് മാറി.
അവന് അതൊരു വിചിത്ര അനുഭവമായിരുന്നു.
ജീവിതത്തിൽ ആദ്യമായി ഒരാൾ അവനോട് പണത്തിനല്ല, വിശ്വാസത്തിനാണ് നന്ദി പറയുന്നത്.
അടുത്ത ദിവസം ആ സ്ത്രീയുടെ മകൻ സുഖം പ്രാപിച്ചു.
ഗ്രാമത്തിൽ വാർത്ത പടർന്നു.
"പുതിയ പൂജാരി വന്നതോടെ ക്ഷേത്രത്തിൽ നല്ല കാലം തുടങ്ങി."
രഘുവിന് ചിരി വന്നു.
അവൻ ഒരു പൂജാരിയല്ലെന്ന് അവനറിയാമായിരുന്നു.
എന്നാൽ ഗ്രാമവാസികളുടെ വിശ്വാസം അവനെ പതുക്കെ മാറ്റിത്തുടങ്ങി.
---
അധ്യായം 4 — മീരയുടെ സംശയം
ഗ്രാമത്തിലെ സ്കൂൾ അധ്യാപികയായിരുന്നു മീര.
രഘുവിനെ ആദ്യമായി കണ്ട ദിവസം മുതൽ അവൾക്ക് സംശയമുണ്ടായിരുന്നു.
അവൻ മന്ത്രങ്ങൾ ശരിയായി ചൊല്ലുന്നില്ല.
ക്ഷേത്രത്തിലെ പല കാര്യങ്ങളും അറിയില്ല.
പക്ഷേ അവൻ ഗ്രാമത്തിലെ പ്രശ്നങ്ങളിൽ ഇടപെടുന്നു.
ഒരു ദിവസം മീര നേരിട്ട് ചോദിച്ചു.
"നിങ്ങൾ ശരിക്കും പൂജാരിയാണോ?"
രഘു ചിരിച്ചു.
"എന്താണ് അങ്ങനെ തോന്നാൻ കാരണം?"
"ഒരു പൂജാരിക്ക് ക്ഷേത്രത്തെക്കുറിച്ച് ഒന്നും അറിയില്ലേ?"
രഘുവിന്റെ ചിരി മങ്ങി.
"എല്ലാം അറിയുന്നവനാണ് പൂജാരി എന്നില്ല."
മീര അവനെ സൂക്ഷിച്ച് നോക്കി.
"നിങ്ങൾ ആരിൽ നിന്നാണ് ഓടുന്നത്?"
രഘുവിന്റെ മുഖം മാറി.
അവൻ മറുപടി പറഞ്ഞില്ല.
മീരയും കൂടുതൽ ചോദിച്ചില്ല.
പക്ഷേ അവളുടെ സംശയം അവിടെ അവസാനിച്ചില്ല.
---
അധ്യായം 5 — ക്ഷേത്രത്തിന്റെ രഹസ്യം
ചെമ്പനാട് ക്ഷേത്രം വളരെ പഴക്കമുള്ളതായിരുന്നു.
ക്ഷേത്രത്തിന്റെ ഭൂമിക്ക് കോടികളുടെ വിലയുണ്ടായിരുന്നു.
ആ ഭൂമി കൈക്കലാക്കാൻ ശ്രമിച്ചിരുന്ന ഒരാൾ ഉണ്ടായിരുന്നു.
ദേവരാജൻ.
ഗ്രാമത്തിലെ ഏറ്റവും സമ്പന്നനായ മനുഷ്യൻ.
അവന് രാഷ്ട്രീയബന്ധങ്ങളും ഉണ്ടായിരുന്നു.
"ഈ ക്ഷേത്രഭൂമി ഉപയോഗമില്ലാതെ കിടക്കുകയാണ്. ഇവിടെ ഒരു വലിയ കെട്ടിടം പണിയാം."
അവൻ പലതവണ ഗ്രാമസഭയിൽ പറഞ്ഞിരുന്നു.
പക്ഷേ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പഴയ രേഖകൾ കാരണം ഭൂമി വിൽക്കാൻ കഴിയില്ലായിരുന്നു.
ഒരു രാത്രി രഘു ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പഴയ മുറിയിൽ തിരച്ചിൽ നടത്തുന്നതിനിടെ ഒരു രഹസ്യവാതിൽ കണ്ടെത്തി.
അതിനുള്ളിൽ ഒരു ഇരുമ്പുപെട്ടി.
അവൻ അത് തുറന്നു.
അതിനുള്ളിൽ പഴയ ഭൂമിരേഖകൾ.
കുറച്ച് ഫോട്ടോകൾ.
ഒരു പഴയ ഡയറി.
രഘു ഡയറി തുറന്നു.
ആദ്യ പേജിൽ എഴുതിയിരുന്നത്:
"ഈ ഭൂമിയുടെ യഥാർത്ഥ സത്യം പുറത്തുവന്നാൽ ചെമ്പനാടിന്റെ പല വലിയ മനുഷ്യരും ജയിലിലാകും."
രഘുവിന്റെ കൈകൾ വിറച്ചു.
അവൻ അടുത്ത പേജ് തുറന്നു.
അവിടെ ചില പേരുകൾ.
അതിൽ ഏറ്റവും അവസാനം—
ദേവരാജൻ.
രഘുവിന്റെ മനസ്സിൽ സംശയം വളർന്നു.
താൻ മോഷ്ടിച്ച പെട്ടിയുമായി ഈ ഗ്രാമത്തിന്റെ രഹസ്യത്തിന് എന്തെങ്കിലും ബന്ധമുണ്ടോ?
---
അധ്യായം 6 — പെട്ടിക്കുള്ളിലെ സത്യം
അന്ന് രാത്രി രഘു തന്റെ മുറിയിൽ വാതിൽ അടച്ചു.
അവൻ നഗരത്തിൽ നിന്ന് കൊണ്ടുവന്ന ഇരുമ്പുപെട്ടി മേശപ്പുറത്ത് വെച്ചു.
പെട്ടി തുറന്നു.
അതിനുള്ളിൽ ഒരു ചെറിയ പുരാതന വിഗ്രഹം.
അതോടൊപ്പം ഒരു രേഖ.
രഘു രേഖ വായിച്ചു.
അവന്റെ കണ്ണുകൾ വലുതായി.
ആ വിഗ്രഹം ചെമ്പനാട് ക്ഷേത്രത്തിൽ നിന്നുള്ളതായിരുന്നു.
വർഷങ്ങൾക്കുമുമ്പ് ക്ഷേത്രത്തിൽ നിന്ന് കാണാതായ അതേ വിഗ്രഹം.
അപ്പോൾ അവന് മനസ്സിലായി—
താൻ മോഷ്ടിച്ചിരിക്കുന്നത് നഗരത്തിലെ ഒരു സാധാരണ പുരാവസ്തു അല്ല.
ചെമ്പനാട് ക്ഷേത്രത്തിന്റെ നഷ്ടപ്പെട്ട ചരിത്രത്തിന്റെ ഭാഗമാണ് അത്.
അപ്പോഴാണ് പുറത്തൊരു ശബ്ദം കേട്ടത്.
വാതിലിന് സമീപം ആരോ ഉണ്ടായിരുന്നു.
രഘു വിളക്ക് അണച്ചു.
വാതിൽ പതുക്കെ തുറന്നു.
ഒരാൾ അകത്തേക്ക് കയറി.
രഘു പിന്നിൽ നിന്ന് അവനെ പിടിച്ചു.
അയാൾ തിരിഞ്ഞപ്പോൾ രഘു ഞെട്ടി.
മനു.
---
അധ്യായം 7 — മനുവിന്റെ വരവ്
"നീ ഇവിടെ എന്താണ് ചെയ്യുന്നത്?"
രഘു ചോദിച്ചു.
മനു ചിരിച്ചു.
"നീ രക്ഷപ്പെട്ടെന്ന് കരുതി. പക്ഷേ നീ ഇവിടെ പൂജാരിയായി ജീവിക്കുകയാണെന്ന് അറിഞ്ഞപ്പോൾ എനിക്ക് ചിരി വന്നു."
"പെട്ടി എങ്ങനെ കണ്ടെത്തി?"
"നിന്നെ പിന്തുടർന്നാണ് വന്നത്."
മനു മേശയിലെ പെട്ടിയിലേക്ക് നോക്കി.
"അത് എനിക്ക് വേണം."
"ഇത് എന്താണെന്ന് നിനക്കറിയാമോ?"
"അറിയാം."
മനു ശബ്ദം താഴ്ത്തി.
"ഈ വിഗ്രഹം മാത്രം അല്ല. അതിന്റെ പിന്നിൽ കോടികളുടെ സ്വത്താണ്."
രഘു ഞെട്ടി.
"ദേവരാജനാണോ ഇതിന് പിന്നിൽ?"
മനു മറുപടി പറഞ്ഞില്ല.
അത് തന്നെയായിരുന്നു മറുപടി.
മനു തോക്ക് പുറത്തെടുത്തു.
"പെട്ടി തരൂ."
അപ്പോൾ ക്ഷേത്രമണിയുടെ ശബ്ദം കേട്ടു.
മനു ജനലിലൂടെ പുറത്തേക്ക് നോക്കി.
ഗ്രാമവാസികൾ ക്ഷേത്രത്തിലേക്ക് വരുന്നു.
അവൻ ഇരുട്ടിലേക്ക് മറഞ്ഞു.
പോകുന്നതിന് മുമ്പ് പറഞ്ഞു:
"നീ പഴയ രഘുവല്ലെന്ന് കരുതേണ്ട. നിന്റെ ഭൂതകാലം നിന്നെ വിട്ടുപോകില്ല."
---
അധ്യായം 8 — പോലീസ്
അടുത്ത ദിവസം രാവിലെ പോലീസ് ഗ്രാമത്തിലെത്തി.
മോഷണ കേസിലെ പ്രതിയായ രഘുവിനെ അവർ അന്വേഷിക്കുകയായിരുന്നു.
പോലീസ് ഓഫീസർ ക്ഷേത്രത്തിലേക്ക് കയറി.
"പുതിയ പൂജാരി ആരാണ്?"
രഘു മുന്നോട്ട് വന്നു.
"ഞാൻ."
ഓഫീസർ അവനെ സൂക്ഷിച്ച് നോക്കി.
രഘുവിന്റെ ഹൃദയം ശക്തമായി ഇടിച്ചു.
"പേര്?"
"രാമദാസ്."
പോലീസ് ഓഫീസർ അവന്റെ മുഖം കുറച്ചുനേരം നോക്കി.
പിന്നെ പറഞ്ഞു:
"ശരി."
അവർ തിരിഞ്ഞുപോയി.
പക്ഷേ മീര ഓഫീസറുടെ കയ്യിലുള്ള ഫോട്ടോ കണ്ടിരുന്നു.
ഫോട്ടോയിലെ മനുഷ്യനും തന്റെ മുന്നിലുള്ള പൂജാരിയും ഒരാളാണെന്ന് അവൾ തിരിച്ചറിഞ്ഞു.
അവൾ രഘുവിന്റെ അടുത്തെത്തി.
"നിങ്ങൾ രഘുവാണ്."
രഘു തല താഴ്ത്തി.
"അതെ."
"എന്നിട്ടും ഞാൻ പോലീസിനോട് പറയില്ല."
രഘു ഞെട്ടി.
"എന്തുകൊണ്ട്?"
"നിങ്ങൾ മാറിയെന്ന് എനിക്ക് തോന്നുന്നു."
രഘു അവളെ നോക്കി.
"ഞാൻ മാറാൻ ശ്രമിക്കുകയാണ്."
---
അധ്യായം 9 — ഗ്രാമത്തിന്റെ രാത്രി
അന്ന് രാത്രി ചെമ്പനാട് ഗ്രാമത്തിൽ വലിയ മഴ പെയ്തു.
വൈദ്യുതി പോയി.
ക്ഷേത്രം ഇരുട്ടിലായി.
അപ്പോൾ ദേവരാജന്റെ ആളുകൾ ക്ഷേത്രത്തിലേക്ക് കയറി.
അവരുടെ ലക്ഷ്യം രേഖകളും വിഗ്രഹവും.
രഘു അവരെ കണ്ടു.
അവൻ ഒറ്റയ്ക്ക് അവരുടെ മുന്നിൽ നിന്നു.
"ഇവിടെ എന്തിനാണ് വന്നത്?"
അവരിൽ ഒരാൾ ചിരിച്ചു.
"നിനക്ക് ഈ ഗ്രാമത്തിന്റെ കാര്യത്തിൽ ഇടപെടേണ്ട ആവശ്യമില്ല."
രഘു പറഞ്ഞു:
"ഇപ്പോൾ ഇത് എന്റെ ഗ്രാമമാണ്."
അവർ ആക്രമിച്ചു.
രഘു തന്റെ പഴയ ജീവിതത്തിലെ കഴിവുകൾ ഉപയോഗിച്ചു.
അവൻ ഒരിക്കൽ കുറ്റവാളിയായിരുന്നു.
അതിനാൽ പോരാടാൻ അറിയാമായിരുന്നു.
പക്ഷേ ഈ തവണ അവൻ പോരാടിയത് മോഷണത്തിനല്ല.
മറ്റുള്ളവരെ രക്ഷിക്കാനായിരുന്നു.
ഗ്രാമവാസികൾ പുറത്തേക്ക് വന്നു.
ദേവരാജന്റെ ആളുകൾ ഓടി.
അപ്പോഴാണ് ദേവരാജൻ തന്നെ ക്ഷേത്രത്തിലേക്ക് വന്നത്.
"രഘൂ!"
അവൻ വിളിച്ചു.
"നിന്റെ യഥാർത്ഥ പേര് എനിക്ക് അറിയാം."
രഘു അവനെ നോക്കി.
ദേവരാജൻ ചിരിച്ചു.
"നീ എന്നെ തടയുമെന്ന് കരുതുന്നുണ്ടോ?"
രഘു മറുപടി പറഞ്ഞു:
"ഇനി ഞാൻ ഒളിക്കില്ല."
---
അധ്യായം 10 — അവസാന രഹസ്യം
മീര കണ്ടെത്തിയ ഡയറിയിലെ അവസാന പേജ് രഘു തുറന്നു.
അവിടെ ഒരു പഴയ സത്യവാങ്മൂലം ഉണ്ടായിരുന്നു.
വർഷങ്ങൾക്ക് മുമ്പ് ദേവരാജനും ചില ഉദ്യോഗസ്ഥരും ചേർന്ന് ക്ഷേത്രത്തിന്റെ ഭൂമി തട്ടിയെടുക്കാൻ ശ്രമിച്ചിരുന്നു.
അത് തടയാൻ ശ്രമിച്ച പഴയ പൂജാരി കൊല്ലപ്പെട്ടിരുന്നു.
അവന്റെ കൈവശമുണ്ടായിരുന്ന തെളിവുകളാണ് പിന്നീട് കാണാതായത്.
അത് തന്നെയായിരുന്നു രഘു മോഷ്ടിച്ച പുരാവസ്തുവിനൊപ്പം കണ്ടെത്തിയത്.
അപ്പോൾ രഘുവിന് എല്ലാം വ്യക്തമായി.
നഗരത്തിലെ മോഷണം യഥാർത്ഥത്തിൽ ദേവരാജന്റെ പദ്ധതിയായിരുന്നു.
മനുവിനെ ഉപയോഗിച്ച് തെളിവുകൾ മോഷ്ടിപ്പിച്ചു.
പക്ഷേ രഘു ആ തെളിവുമായി രക്ഷപ്പെട്ടപ്പോൾ പദ്ധതി തകർന്നു.
ഇപ്പോൾ ദേവരാജൻ അവനെ ഇല്ലാതാക്കാൻ ശ്രമിക്കുകയായിരുന്നു.
രഘു മീരയോട് പറഞ്ഞു:
"ഇത് പോലീസിന് കൊടുക്കണം."
മീര ചോദിച്ചു:
"നിങ്ങളും അറസ്റ്റിലാകും."
രഘു ചിരിച്ചു.
"അത് ഞാൻ അർഹിക്കുന്ന ശിക്ഷയാണ്."
---
അധ്യായം 11 — ഏറ്റുമുട്ടൽ
പുലർച്ചെ ദേവരാജൻ ക്ഷേത്രത്തിലെത്തി.
അവനൊപ്പം മനുവും കുറച്ച് ആളുകളും.
"പെട്ടി തരൂ."
രഘു ക്ഷേത്രത്തിന്റെ നടുമുറ്റത്ത് നിന്നു.
"ഇല്ല."
മനു തോക്ക് ഉയർത്തി.
"അപ്പോൾ നീ മരിക്കും."
അപ്പോഴേക്കും ഗ്രാമവാസികൾ ക്ഷേത്രത്തിന് ചുറ്റും കൂടിയിരുന്നു.
മീര പോലീസിനെ വിളിച്ചിരുന്നു.
ദേവരാജൻ പരിഭ്രമിച്ചു.
പക്ഷേ അവൻ പിന്നോട്ടില്ല.
"ഇവിടെ ആരും എന്നെ തടയാൻ കഴിയില്ല."
രഘു മുന്നോട്ട് നടന്നു.
"ഒരു കാര്യം തെറ്റാണ്."
ദേവരാജൻ ചോദിച്ചു:
"എന്ത്?"
"നീ ഈ ഗ്രാമത്തെ നിന്റെ സ്വത്താണെന്ന് കരുതി."
രഘു ചുറ്റുമുള്ള ആളുകളെ നോക്കി.
"പക്ഷേ ഒരു ഗ്രാമം ആരുടെയും സ്വത്തല്ല."
പോലീസ് സൈറൺ കേട്ടു.
മനു ഓടാൻ ശ്രമിച്ചു.
പക്ഷേ ഗ്രാമത്തിലെ യുവാക്കൾ അവനെ തടഞ്ഞു.
ദേവരാജനും പിടിക്കപ്പെട്ടു.
---
അധ്യായം 12 — സത്യം പുറത്തേക്ക്
മോഷണം, വ്യാജരേഖ, ക്ഷേത്രഭൂമി തട്ടിപ്പ്, പഴയ കൊലപാതകം—
എല്ലാ കേസുകളുടെയും തെളിവുകൾ പുറത്തുവന്നു.
രഘുവും പോലീസിന് മുന്നിൽ കീഴടങ്ങി.
അവൻ തന്റെ കുറ്റങ്ങൾ സമ്മതിച്ചു.
കോടതി അവന് ശിക്ഷ വിധിച്ചു.
പക്ഷേ ചെമ്പനാട് ഗ്രാമവാസികൾ അവനെ കുറ്റവാളിയായി മാത്രം കണ്ടില്ല.
അവരുടെ ജീവിതത്തിൽ മാറ്റം കൊണ്ടുവന്ന മനുഷ്യനായി അവർ അവനെ ഓർത്തു.
അവൻ ഒളിച്ചിരുന്ന കാലത്ത് ഗ്രാമത്തിലെ പല കുടുംബങ്ങളെയും സഹായിച്ചിരുന്നു.
ക്ഷേത്രം വീണ്ടും സജീവമായി.
ഭൂമി ഗ്രാമത്തിന്റെ പേരിൽ സംരക്ഷിക്കപ്പെട്ടു.
---
അധ്യായം 13 — മടങ്ങിവരവ്
മൂന്ന് വർഷങ്ങൾക്ക് ശേഷം.
ഒരു സായാഹ്നം.
ക്ഷേത്രമണികൾ മുഴങ്ങി.
ക്ഷേത്രത്തിന്റെ മുന്നിലൂടെ ഒരു മനുഷ്യൻ നടന്നു വന്നു.
രഘു.
ഇപ്പോൾ അവന്റെ മുഖത്ത് പഴയ ഭയം ഇല്ലായിരുന്നു.
അവൻ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പടിയിൽ നിന്നു.
നാരായണൻ നായർ അവനെ കണ്ടു.
"വന്നോ?"
രഘു ചിരിച്ചു.
"വന്നു."
"ഇനി എവിടേക്കാണ് പോകുന്നത്?"
രഘു ക്ഷേത്രത്തെ നോക്കി.
"അറിയില്ല."
അപ്പോൾ ഒരു ചെറിയ കുട്ടി ഓടിയെത്തി.
"പൂജാരിച്ചേട്ടാ!"
രഘു ചിരിച്ചു.
"ഞാൻ പൂജാരിയല്ല."
കുട്ടി തലകുലുക്കി.
"അത് ഞങ്ങൾക്ക് അറിയാം."
അവൻ രഘുവിന്റെ കൈ പിടിച്ചു.
"പക്ഷേ നിങ്ങൾ ഞങ്ങളുടെ പൂജാരിയാണ്."
രഘുവിന്റെ കണ്ണുകൾ നിറഞ്ഞു.
അവൻ ക്ഷേത്രത്തിലേക്ക് നോക്കി.
ഒരിക്കൽ പോലീസിൽ നിന്ന് രക്ഷപ്പെടാനായി ഒരു ഗ്രാമത്തിലേക്ക് ഓടിയെത്തിയ കള്ളൻ...
ഇപ്പോൾ ആ ഗ്രാമത്തിന്റെ വിശ്വാസമായി മാറിയിരുന്നു.
അവൻ പൂജാരി ആയിരുന്നില്ല.
പക്ഷേ അവൻ ചെയ്ത കാര്യങ്ങൾ ഒരു പൂജാരിയുടെ ജീവിതത്തേക്കാൾ വലിയതായിരുന്നു.
കാരണം ചിലപ്പോൾ മനുഷ്യൻ തന്റെ ജീവിതം മാറ്റാൻ ഒരു വലിയ അത്ഭുതം ആവശ്യമില്ല.
ഒരു ഗ്രാമത്തിന്റെ വിശ്വാസം മാത്രം മതി.