Featured Books
  • അവസാനിക്കാത്ത കഥ

    അവസാനിക്കാത്ത കഥവിവാഹത്തിന്റെ തലേന്ന് രാത്രി അനാമിക വീട്ടിൽ...

  • അച്ഛൻ

    അച്ഛൻഒരു അച്ഛന്റെ സ്നേഹത്തിന്റെ കഥസ്ഥലം: അങ്കമാലി, കേരളംകാലം...

  • ബന്ധം — ഒരു പ്രണയകഥ

    ബന്ധം — ഒരു പ്രണയകഥപ്രണയം എന്നത് രണ്ട് ഹൃദയങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള ആ...

  • നിലാവ്

    നിലാവ്ആ രാത്രി നിലാവ് അസാധാരണമായി തെളിഞ്ഞിരുന്നു.വീടിന്റെ മു...

  • ALEX

    അലക്സ്ഒരു 1980കളിലെ മലയാളം ഡ്രാമ–ത്രില്ലർകാലഘട്ടം: 1980-കളുട...

വിഭാഗങ്ങൾ
പങ്കിട്ടു

ഒരിടത്തൊരു രാജാവുണ്ടായിരുന്നു…



ഒരിടത്തൊരു രാജാവുണ്ടായിരുന്നു…

ഒരിടത്തൊരു രാജാവുണ്ടായിരുന്നു.

വലിയൊരു രാജ്യം ഭരിച്ചിരുന്ന രാജാവ്.

പർവതങ്ങൾക്കിടയിൽ, പച്ചപ്പു നിറഞ്ഞ താഴ്വരകളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട ഒരു മനോഹരമായ രാജ്യമായിരുന്നു അത്. ദൂരത്തുനിന്ന് നോക്കിയാൽ ആ രാജ്യം ഒരു ചിത്രത്തിലെന്നപോലെ തോന്നും. നീണ്ടുനിൽക്കുന്ന കുന്നുകൾ, അവയ്ക്കിടയിലൂടെ ഒഴുകുന്ന വെള്ളച്ചാട്ടങ്ങൾ, കാറ്റിൽ ആടുന്ന നെൽപ്പാടങ്ങൾ, ചന്തകളിലെ തിരക്ക്…

ആ രാജ്യത്തിന്റെ നടുവിലായിരുന്നു രാജാവിന്റെ കൊട്ടാരം.

ആകാശത്തെ തൊടുന്നത്ര ഉയരമുള്ള ഗോപുരങ്ങൾ.

സ്വർണ്ണം പതിച്ച വാതിലുകൾ.

വലിയ സൈന്യം.

അനവധി കുതിരകൾ.

നൂറുകണക്കിന് കാവൽക്കാർ.

എല്ലാം ഉണ്ടായിരുന്നു.

പക്ഷേ ആ രാജാവിന് ഒരു കാര്യം ഇല്ലായിരുന്നു.

സമാധാനം.

എപ്പോഴും അയാൾക്ക് ഒരു പേടിയായിരുന്നു.

ആരെങ്കിലും തന്റെ രാജ്യം പിടിച്ചെടുക്കുമോ?

ആരെങ്കിലും തന്നെ വഞ്ചിക്കുമോ?

ആരെങ്കിലും തന്റെ സിംഹാസനത്തിന് വേണ്ടി ഗൂഢാലോചന നടത്തുമോ?

അതിനാൽ രാജാവ് ഒരിക്കലും ഒറ്റയ്ക്ക് നടക്കാറില്ലായിരുന്നു.

അവന്റെ ചുറ്റും എപ്പോഴും പത്ത് സൈനികർ.

കൊട്ടാരത്തിനകത്ത് ഇരുപത് കാവൽക്കാർ.

രാത്രിയിൽ പ്രത്യേക കാവൽ.

രാജാവിന്റെ ഭക്ഷണം പോലും ആദ്യം മറ്റൊരാൾ രുചിച്ചുനോക്കും.

അത്രയായിരുന്നു അവന്റെ ഭയം.

രാജാവിന് ഒരു മകനുണ്ടായിരുന്നു.

അവന്റെ പേര് അരുണൻ.

അരുണൻ ഒരു രാജകുമാരനായിരുന്നെങ്കിലും സാധാരണക്കാരെപ്പോലെ ജീവിക്കാൻ ഇഷ്ടപ്പെട്ടവനായിരുന്നു.

കൊട്ടാരത്തിലെ വലിയ മുറികളേക്കാൾ അവന് ഇഷ്ടം ഗ്രാമത്തിലെ ചെറിയ വീടുകളായിരുന്നു.

വിലയേറിയ ഭക്ഷണത്തേക്കാൾ ഇഷ്ടം കർഷകന്റെ വീട്ടിലെ ചോറും കറിയുമായിരുന്നു.

പട്ടുവസ്ത്രങ്ങളേക്കാൾ ഇഷ്ടം സാധാരണ വസ്ത്രങ്ങളായിരുന്നു.

ഒരു ദിവസം രാജകുമാരൻ അച്ഛനോട് ചോദിച്ചു:

“അച്ഛാ…”

“എന്താണ്?”

“നമ്മുടെ രാജ്യത്ത് ഇത്രയും സൈനികർ എന്തിനാണ്?”

രാജാവ് ചിരിച്ചില്ല.

“നമ്മുടെ രാജ്യത്തെ സംരക്ഷിക്കാൻ.”

“ആരിൽ നിന്ന്?”

രാജാവ് ജനാലയിലൂടെ പുറത്തേക്ക് നോക്കി.

“ശത്രുക്കളിൽ നിന്ന്.”

“ശത്രുക്കൾ ആരാണ്?”

“നമ്മളെ തോൽപ്പിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവർ.”

അരുണൻ കുറച്ചുനേരം ആലോചിച്ചു.

പിന്നെ ചോദിച്ചു:

“അങ്ങനെയെങ്കിൽ നമ്മളെ സ്നേഹിക്കുന്നവർ ആരാണ്?”

രാജാവ് മിണ്ടാതിരുന്നു.

ആ ചോദ്യത്തിന് അയാൾക്ക് മറുപടി ഉണ്ടായിരുന്നില്ല.

---

വർഷങ്ങൾ കടന്നുപോയി.

അരുണൻ വളർന്നു.

രാജാവിന്റെ വിശ്വസ്തനായ മന്ത്രിയായിരുന്നു ഭദ്രൻ.

ഭദ്രന് ഒരു ഉപദേശമുണ്ടായിരുന്നു.

“മഹാരാജാവേ, ജനങ്ങളെ സ്നേഹിപ്പിക്കുന്നതിനേക്കാൾ അവരെ ഭയപ്പെടുത്തുന്നതാണ് എളുപ്പം.”

രാജാവ് ആ വാക്കുകൾ വിശ്വസിച്ചു.

രാജ്യത്ത് നിയമങ്ങൾ കർശനമായി.

നികുതികൾ വർധിച്ചു.

രാജാവിനെ വിമർശിച്ചവർ ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു.

ജനങ്ങൾ രാജാവിനെ ഭയന്നു.

പക്ഷേ ആരും രാജാവിനെ സ്നേഹിച്ചില്ല.

അത് രാജാവിന് അറിയില്ലായിരുന്നു.

അല്ലെങ്കിൽ അറിയാമായിരുന്നെങ്കിലും സമ്മതിക്കാൻ തയ്യാറായിരുന്നില്ല.

ഒരു ദിവസം അരുണൻ വേഷംമാറി ഗ്രാമത്തിലേക്ക് പോയി.

അവിടെ ഒരു വയോധികനായ കർഷകനെ കണ്ടു.

അവന്റെ പേര് ദാമോദരൻ.

അരുണൻ ചോദിച്ചു:

“അപ്പൂപ്പാ, രാജാവിനെക്കുറിച്ച് എന്താണ് നിങ്ങളുടെ അഭിപ്രായം?”

വൃദ്ധൻ ചുറ്റും നോക്കി.

പിന്നെ പതുക്കെ പറഞ്ഞു:

“രാജാവിനെക്കുറിച്ച് ഇവിടെ ശബ്ദത്തിൽ സംസാരിക്കാറില്ല മോനേ.”

“എന്തുകൊണ്ട്?”

“ചുവരുകൾക്കും ചെവിയുണ്ട്.”

അരുണൻ ഞെട്ടി.

“നിങ്ങൾക്ക് രാജാവിനെ പേടിയാണോ?”

വൃദ്ധൻ ചിരിച്ചു.

“രാജാവിനെ അല്ല…”

“പിന്നെ?”

“രാജാവിന്റെ ആളുകളെ.”

ആ വാക്കുകൾ അരുണന്റെ മനസ്സിൽ പതിഞ്ഞു.

അവൻ കൊട്ടാരത്തിലേക്ക് തിരിച്ചെത്തിയപ്പോൾ അച്ഛനോട് ഒന്നും പറഞ്ഞില്ല.

---

അതിനിടയിൽ രാജ്യത്തിന്റെ അതിർത്തിക്കപ്പുറം മറ്റൊരു രാജ്യം ശക്തിയാർജിച്ചു.

അവിടുത്തെ രാജാവായിരുന്നു വീരസിംഹൻ.

അവന്റെ കണ്ണ് ഈ രാജ്യത്തിലായിരുന്നു.

ഒരു ദിവസം അവൻ തന്റെ സൈന്യത്തോട് പറഞ്ഞു:

“ഈ രാജ്യം വലുതാണ്. സമ്പന്നമാണ്. പക്ഷേ അതിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ ദൗർബല്യം അതിന്റെ രാജാവാണ്.”

“എങ്ങനെ?”

“അവൻ തന്റെ ജനങ്ങളെ ഭയപ്പെടുത്തി നിർത്തിയിരിക്കുകയാണ്.”

വീരസിംഹൻ ചിരിച്ചു.

“ഭയപ്പെടുന്ന ജനങ്ങൾ രാജാവിനുവേണ്ടി മരിക്കില്ല.”

അവൻ യുദ്ധത്തിന് തയ്യാറായി.

---

ഒരു കറുത്ത രാത്രിയിൽ…

രാജ്യത്തിന്റെ അതിർത്തിയിൽ തീ പടർന്നു.

കാവൽമണികൾ മുഴങ്ങി.

കുതിരകൾ പാഞ്ഞു.

സൈനികർ ആയുധങ്ങളെടുത്തു.

“ശത്രുക്കൾ ആക്രമിച്ചു!”

എന്ന വാർത്ത കൊട്ടാരത്തിലെത്തി.

രാജാവ് ഉടൻ യുദ്ധവേഷം ധരിച്ചു.

ഭദ്രൻ പറഞ്ഞു:

“മഹാരാജാവേ, കൊട്ടാരത്തിനകത്ത് തന്നെ തുടരുക. സൈന്യം അവരെ തടയും.”

പക്ഷേ രാജാവ് ചോദിച്ചു:

“നമ്മുടെ സൈന്യം എത്ര?”

“ഇരുപതിനായിരം.”

“അവരുടേത്?”

ഭദ്രൻ തലകുനിച്ചു.

“അമ്പതിനായിരം.”

രാജാവിന്റെ മുഖം മാറി.

ആദ്യമായി അയാളുടെ കണ്ണുകളിൽ ഭയം തെളിഞ്ഞു.

---

യുദ്ധം തുടങ്ങി.

ആദ്യ ദിവസം രാജാവിന്റെ സൈന്യം ശക്തമായി പൊരുതി.

രണ്ടാം ദിവസം ശത്രുക്കൾ മുന്നേറി.

മൂന്നാം ദിവസം രാജ്യത്തിന്റെ അതിർത്തി തകർന്നു.

നാലാം ദിവസം നഗരത്തിന്റെ വാതിലുകൾ വളഞ്ഞു.

ജനങ്ങൾ വീടുകളിൽ ഒളിച്ചു.

കൊട്ടാരത്തിൽ ഭയം നിറഞ്ഞു.

അപ്പോൾ രാജാവ് തന്റെ മകനെ വിളിച്ചു.

“അരുണാ…”

“അച്ഛാ.”

“നീ ഉടൻ കൊട്ടാരത്തിന്റെ രഹസ്യവാതിൽ വഴി പുറത്തേക്ക് പോകണം.”

അരുണൻ അച്ഛനെ നോക്കി.

“എവിടേക്ക്?”

“കാട്ടിലേക്ക്. അവിടെനിന്ന് മല കടന്നാൽ സുരക്ഷിതമായൊരു രാജ്യമുണ്ട്.”

“അങ്ങ്?”

രാജാവ് മിണ്ടിയില്ല.

“അങ്ങ് വരുന്നില്ലേ?”

“ഞാൻ ഇവിടെ നിൽക്കും.”

അരുണൻ ചോദിച്ചു:

“എന്തിന്?”

രാജാവ് പറഞ്ഞു:

“കാരണം ഞാൻ രാജാവാണ്.”

അരുണൻ കുറച്ചുനേരം അച്ഛനെ നോക്കി നിന്നു.

പിന്നെ പതുക്കെ പറഞ്ഞു:

“അല്ല അച്ഛാ…”

“എന്ത്?”

“അങ്ങ് രാജാവായതുകൊണ്ടല്ല ഇവിടെ നിൽക്കേണ്ടത്.”

രാജാവ് മിണ്ടാതെ നിന്നു.

“അങ്ങ് ഈ ജനങ്ങളുടെ അച്ഛനായതുകൊണ്ടാണ്.”

രാജാവിന്റെ കണ്ണുകൾ നിറഞ്ഞു.

ആ വാക്കുകൾ അയാളുടെ ഹൃദയത്തിൽ വർഷങ്ങളായി അടഞ്ഞുകിടന്നിരുന്ന ഒരു വാതിൽ തുറന്നു.

---

രാജാവ് ആദ്യമായി കൊട്ടാരത്തിന്റെ മുകളിലെത്തിയിട്ട് താഴേക്ക് നോക്കി.

അവിടെ ആയിരക്കണക്കിന് മനുഷ്യർ.

കർഷകർ.

തൊഴിലാളികൾ.

കച്ചവടക്കാർ.

കുട്ടികൾ.

വൃദ്ധർ.

സ്ത്രീകൾ.

അവരുടെ വീടുകൾ തീയിൽ കത്തുന്നു.

അവരുടെ കണ്ണുകളിൽ ഭയം.

അപ്പോൾ രാജാവിന് ഒരു സത്യം മനസ്സിലായി.

ഇത്രയും വർഷം താൻ കാത്തുസൂക്ഷിച്ചത് രാജ്യമല്ലായിരുന്നു.

തന്റെ സിംഹാസനമായിരുന്നു.

രാജാവ് കിരീടം ഊരി മാറ്റി.

വാൾ കൈയിലെടുത്തു.

കൊട്ടാരത്തിന്റെ വാതിൽ തുറന്നു.

അരുണൻ പിന്നാലെ നടന്നു.

ഭദ്രൻ തടഞ്ഞു.

“മഹാരാജാവേ! പുറത്തേക്ക് പോകരുത്!”

രാജാവ് തിരിഞ്ഞുനോക്കി.

“ഇത്രയും വർഷം ഞാൻ നിങ്ങളെ വിശ്വസിച്ചു.”

“അതെ മഹാരാജാവേ.”

“ഇനി ഒരിക്കൽ എന്റെ ജനങ്ങളെ വിശ്വസിക്കട്ടെ.”

---

രാജാവ് നഗരത്തിന്റെ നടുവിലെത്തി.

ആളുകൾ രാജാവിനെ കണ്ടു.

എല്ലാവരും മിണ്ടാതായി.

രാജാവ് ആദ്യമായി അവരുടെ മുന്നിൽ കിരീടമില്ലാതെ നിന്നു.

അവൻ പറഞ്ഞു:

“എന്നെ പേടിക്കേണ്ട.”

ആർക്കും പ്രതികരണമില്ല.

രാജാവ് വീണ്ടും പറഞ്ഞു:

“ഇന്ന് ഞാൻ നിങ്ങളുടെ രാജാവല്ല.”

ജനങ്ങൾ നോക്കി നിന്നു.

“ഇന്ന് ഞാൻ നിങ്ങളിൽ ഒരാളാണ്.”

അപ്പോഴാണ് ഒരു വൃദ്ധൻ മുന്നോട്ട് വന്നത്.

അത് ദാമോദരനായിരുന്നു.

അവൻ രാജാവിന്റെ മുന്നിൽ നിന്നു.

“മഹാരാജാവേ…”

രാജാവ് പറഞ്ഞു:

“എന്നെ മഹാരാജാവ് എന്ന് വിളിക്കേണ്ട.”

വൃദ്ധൻ ചിരിച്ചു.

“അങ്ങയെ എന്ത് വിളിക്കണം?”

രാജാവ് കുറച്ചുനേരം ആലോചിച്ചു.

“നിങ്ങളുടെ സ്വന്തം മനുഷ്യൻ എന്ന് വിളിക്കൂ.”

ദാമോദരന്റെ കണ്ണുകൾ നിറഞ്ഞു.

അവൻ തന്റെ പഴയ അരിവാൾ രാജാവിന്റെ കയ്യിൽ കൊടുത്തു.

“എങ്കിൽ ഇതും പിടിച്ചോളൂ.”

രാജാവ് അരിവാൾ ഏറ്റുവാങ്ങി.

അടുത്ത നിമിഷം ഒരു കർഷകൻ തന്റെ ആയുധവുമായി മുന്നോട്ട് വന്നു.

അവന്റെ പിന്നാലെ മറ്റൊരാൾ.

പിന്നെ മറ്റൊരാൾ.

ഒരു നിമിഷം കൊണ്ട് ആയിരക്കണക്കിന് ജനങ്ങൾ രാജാവിനൊപ്പം നിന്നു.

ഭദ്രൻ അത്ഭുതത്തോടെ നോക്കി.

അവൻ പതുക്കെ പറഞ്ഞു:

“മഹാരാജാവേ…”

രാജാവ് തിരിഞ്ഞുനോക്കി.

ഭദ്രൻ പറഞ്ഞു:

“അങ്ങ് ഇത്രയും വർഷം സൈന്യം വളർത്തിയിട്ടും നേടാൻ കഴിയാത്തത് ഇന്ന് ജനങ്ങൾ അങ്ങേക്ക് തന്നിരിക്കുന്നു.”

രാജാവ് പറഞ്ഞു:

“അത് ഞാൻ ഇന്ന് മനസ്സിലാക്കി.”

---

യുദ്ധം വീണ്ടും തുടങ്ങി.

ഈ തവണ രാജാവിനൊപ്പം സൈന്യം മാത്രമല്ലായിരുന്നു.

ജനങ്ങളുമുണ്ടായിരുന്നു.

കർഷകൻ തന്റെ മണ്ണിനുവേണ്ടി പോരാടി.

കൊല്ലൻ തന്റെ വീടിനുവേണ്ടി പോരാടി.

വ്യാപാരി തന്റെ ചന്തയ്ക്കുവേണ്ടി പോരാടി.

അമ്മ തന്റെ മക്കൾക്കുവേണ്ടി പോരാടി.

വൃദ്ധൻ തന്റെ ജീവിതം മുഴുവൻ ജീവിച്ച മണ്ണിനുവേണ്ടി പോരാടി.

അരുണൻ മുന്നിൽ നിന്നു.

രാജാവ് അവന്റെ അരികിൽ നിന്നു.

മൂന്ന് ദിവസത്തെ കഠിനമായ പോരാട്ടത്തിന് ശേഷം ശത്രുസൈന്യം പിൻവാങ്ങി.

രാജ്യം രക്ഷപ്പെട്ടു.

---

യുദ്ധം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ രാജാവ് കൊട്ടാരത്തിലേക്ക് മടങ്ങിയില്ല.

അവൻ ആദ്യം പോയത് ദാമോദരന്റെ വീട്ടിലേക്കായിരുന്നു.

യുദ്ധത്തിൽ അവന്റെ വയൽ നശിച്ചിരുന്നു.

രാജാവ് അവന്റെ മുന്നിൽ നിന്നു.

“നിന്റെ വയൽ വീണ്ടും ഉണ്ടാക്കാം.”

ദാമോദരൻ പറഞ്ഞു:

“എനിക്ക് വയൽ മാത്രം വേണ്ട.”

“പിന്നെ?”

“എന്റെ മക്കൾക്ക് ഭയമില്ലാതെ ജീവിക്കാൻ കഴിയുന്ന ഒരു രാജ്യം വേണം.”

രാജാവ് തലകുനിച്ചു.

“അത് ഞാൻ വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്നു.”

അന്ന് മുതൽ രാജ്യം മാറി.

നികുതികൾ കുറച്ചു.

ജനങ്ങൾക്ക് അവരുടെ അഭിപ്രായം പറയാനുള്ള അവകാശം നൽകി.

രാജാവിനെ വിമർശിക്കുന്നവരെ ശിക്ഷിക്കുന്ന നിയമം മാറ്റി.

കൊട്ടാരത്തിന്റെ വലിയ വാതിലുകൾ സാധാരണക്കാർക്കായി തുറന്നു.

രാജാവ് ആഴ്ചയിൽ ഒരു ദിവസം ജനങ്ങളുടെ ഇടയിൽ ഇരിക്കാൻ തുടങ്ങി.

---

വർഷങ്ങൾ കടന്നുപോയി.

രാജാവ് വയസ്സായി.

ഒരു ദിവസം അവൻ അരുണനെ വിളിച്ചു.

കിരീടം അവന്റെ കൈയിൽ കൊടുത്തു.

അരുണൻ കിരീടം നോക്കി.

“അച്ഛാ… ഇതാണോ രാജാവിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ ശക്തി?”

രാജാവ് ചിരിച്ചു.

“അല്ല.”

“പിന്നെ?”

“ഇത് ഒരു ലോഹക്കഷണം മാത്രം.”

“പിന്നെ രാജാവിന്റെ ശക്തി എന്താണ്?”

രാജാവ് ജനാലയിലൂടെ പുറത്തേക്ക് നോക്കി.

അവിടെ കുട്ടികൾ കളിക്കുന്നുണ്ടായിരുന്നു.

കർഷകർ വയലിൽ ജോലി ചെയ്യുന്നുണ്ടായിരുന്നു.

വ്യാപാരികൾ ചന്തയിൽ സംസാരിക്കുന്നുണ്ടായിരുന്നു.

വൃദ്ധർ മരത്തണലിൽ ഇരിക്കുന്നുണ്ടായിരുന്നു.

രാജാവ് പറഞ്ഞു:

“രാജാവിന്റെ ശക്തി അവന്റെ കിരീടത്തിലല്ല.”

“പിന്നെ?”

“അവനെ വിശ്വസിക്കുന്ന മനുഷ്യരുടെ ഹൃദയത്തിലാണ്.”

അരുണൻ മിണ്ടാതെ നിന്നു.

രാജാവ് തുടർന്നു:

“നിന്നെ ഭയപ്പെടുന്നവരെ ഭരിക്കാൻ എളുപ്പമാണ് മകനേ.”

“പക്ഷേ?”

“നിന്നെ വിശ്വസിക്കുന്നവരുടെ വിശ്വാസം കാത്തുസൂക്ഷിക്കുകയാണ് ഏറ്റവും വലിയ ഭരണകലയെന്ന് ഓർക്കണം.”

അവൻ കിരീടം അരുണന്റെ തലയിൽ വെച്ചു.

“ഒരു ദിവസം ഈ കിരീടം നിന്റെ തലയിൽ നിന്ന് വീഴും.”

അരുണൻ അച്ഛനെ നോക്കി.

“അപ്പോൾ?”

രാജാവ് ചിരിച്ചു.

“ജനങ്ങളുടെ ഹൃദയത്തിൽ നിന്ന് നീ വീഴാതിരിക്കണം.”

അതാണ് ഒരു രാജാവിന്റെ യഥാർത്ഥ വിജയം.

കാരണം…

ഒരു രാജ്യത്തെ വാളുകൊണ്ട് കീഴടക്കാം.

ഭയപ്പെടുത്തി ഭരിക്കാം.

സൈന്യം ഉപയോഗിച്ച് അതിർത്തികൾ കാക്കാം.

പക്ഷേ…

ഒരു മനുഷ്യന്റെ ഹൃദയം കീഴടക്കാൻ കഴിയില്ല.

അത് നേടണം.

സ്നേഹത്തോടെ.

വിശ്വാസത്തോടെ.

നീതിയോടെ.

അതുകൊണ്ടാണ് ഇന്നും ആ രാജ്യത്തെക്കുറിച്ച് പറയുമ്പോൾ ആളുകൾ പറയുന്നത്—

“ഒരിടത്തൊരു രാജാവുണ്ടായിരുന്നു…”

“വലിയൊരു കൊട്ടാരമുണ്ടായിരുന്നു…”

“വലിയൊരു സൈന്യമുണ്ടായിരുന്നു…”

“പക്ഷേ…”

“അവൻ യഥാർത്ഥത്തിൽ രാജാവായത് കിരീടം ധരിച്ച ദിവസമല്ല.”

തന്റെ ജനങ്ങളെ ഭയക്കാതെ സ്നേഹിക്കാൻ പഠിച്ച ദിവസമാണ്.

അന്ന് മുതൽ ആ രാജാവിന്റെ സിംഹാസനം കൊട്ടാരത്തിലായിരുന്നില്ല.

അവന്റെ ജനങ്ങളുടെ ഹൃദയങ്ങളിലായിരുന്നു.